BAĞLANTILAR

Evrensel     
       
Teori ve Eylem  
       
Yeni E         
     
Yeni Hayat    

Ekmek ve Gül         

Evrensel WEB TV  

Sömürü çarkının ağzındaki gençler 












Yunus Ekrem

Son dönemlerde artan gençlik eylemliliklerine baktığımızda; İsviçre gençliğinin şu üç ana eksen üzerinde oldukça duyarlı olduğunu görürüz: çevre ve iklim, kadın hakları ve eşitlik mücadelesi( kadın grevleri) ve ırkçılık karşıtlığı. On binlerce kişinin katıldığı sokak eylemleri gerçekleştirmiş olmaları, gençliğin taşımış olduğu dinamik ve potansiyeli gözler önüne serdi. Toplumun değiştirme yeteneğine sahip en güçlü kesimi olan gençlerin bu eylemlilikleri burjuvazi tarafından göz ardı edilemezdi. Bunun için gençliğin kuşak özelliklerini, arayış ve kaygılarını tespit etmeye çalışıyor. Bu kaygı ve arayışların kapitalist sömürü düzenine yönelimini engellemek için işi sıkı tutuyor ve tedbirler alıyor. Gençliği ekonomik, sosyal-kültürel, politik ve psikolojik birçok hileli yöntemi kullanarak aldatmaya, gerçekleri görmelerini engellemeye ve yollarından saptırmaya, sömürü düzenlerinin devamı için yedeğinde tutmaya çalışıyorlar. Söz konusu gençlik olunca; elbette her sınıf için bir gelecek sorunudur da bu. 
Biz de burada oldukça kapsamlı bir konu olduğu için, tüm gençlik kesimleri yerine en savunmasız kesimi olan çırak gençliği ele alacağız. Çırak gençliğin İsviçre’de ki genel sorunlarına değineceğiz.
Tekelci burjuvazinin sınıfsal ihtiyaçlarına cevap verecek, teknik bakımdan donanımlı, kalifiye ve ucuz iş gücü yaratma amacıyla; henüz çocuk yaştaki insanları (13-14 yaşlarında) çok sonradan yapacakları bir işin kararını almak zorunda bırakarak, zorlu bir sürecin içine sokmuş oldukları bir sistem yaratılmış. Gençler 15-16 yaşlarında zorunlu eğitimlerini bitirerek sömürü ve zulüm çarkının dişlileri arasında bedenlerini ve ruhlarını öğütmek zorunda bırakılıyorlar. 
İsviçre’de zorunlu eğitimde olan 965 000 öğrenci var. Zorunlu eğitim döneminde öğrencilerin %20'si yükseköğrenime giden yolu seçecek. En az 2/3 ‘ü şirketlerde istihdamı ve meslek okullarındaki kursları birleştiren İsviçre’ye özgü ikili sisteme göre, öğrenecekleri 250’den fazla meslekte çıraklık yapmayı tercih etmek zorunda kalacaklar. 2019 verilerine göre İsviçre’de 213 600 çırak vardı.
Gençler meslek eğitimine başladıkları zaman eğitim şirketi(iş yeri), meslek okulu ve anne-babaların beklentileriyle karşı karşıya kalırlar. Peki ya bu beklentileri karşılayamıyorlarsa, seçilen meslek onlara uymuyorsa veya işyerinde kendilerini iyi hissetmiyorlarsa? Bunun sorumlusu kim?
Yapılan analizlere bakıldığında çıraklık eğitimine başlayanların büyük bir çoğunluğu %22’si ilk yılda şu veya bu nedenle eğitimlerine devam etmiyorlar. 3-4 yıl süren çıraklık eğitiminde yoğun bir fiziksel ve psikolojik sömürüye tabi tutulan gençler ilk yıl sadece, yapılan mesleğe göre, aylık 400-1000 frank arasında, sonraki yıllarda da çok düşük artışlarla ücretlendirilerek patronların kârlarına kâr katıyorlar.

Peki, çıraklık eğitiminde karşılaşılan zorluklar nelerdir?

Tüm eğitim kursları gibi, çıraklık da uzun ve sessiz bir nehir değildir. Bir çıraklık yeri bulmadan önce, bekleme çok uzun sürebilir ve bazı insanlar iş bulmakta zorluk çekebilir.  Eğitim sırasında mesleğe, şirkete, eğitime ve hatta eğitmenler veya meslek arkadaşlarıyla ilişkilerde zorluklar ortaya çıkabilir hatta öğrenimini kesintiye uğratabilir.  Son olarak, kursun sonunda, bazı insanlar sınavlarda başarısız olur veya ilk işini bulmakta güçlük çekerler. Genel eğitim okullarına (genel kültür okulları, lise ve dengi okullar) doğru ilerleyenlere göre, özellikle 3 yıllık CFC(Federal Yeterlilik Sertifikası) ve 2 yıllık AFP(Federal Eğitim Sertifikası) eğitimi için ilk  mesleki eğitime giren gençler için gelecekteki CFC çıraklarının yaklaşık dörtte biri ve gelecekteki AFP çıraklarının yarısı bir geçiş döneminden geçiyor.  Bu, çoğu zaman bir yıl, bazıları için iki yıl sürer.  İki yıl sonra, gençlerin % 5'inin hala ikincil(lise ve dengi okullar)  eğitime ve mesleki eğitime erişimi yok ve bazıları eğitim sisteminden uzun süre ayrılma riskiyle karşı karşıya.  Bu dönemde gençler, çoğunlukla geçiş yapılarından (dolaylı geçiş durumunda ikincil eğitime girişi kolaylaştırmak için planlanan eğitim teklifleri) veya mesleğe motive etmek için belirli bir dönem verilen ve İşsizlik Sigortası tarafından finanse edilen kurslardan geçer.
Seçilen eğitim yolu,( geçiş süresi veya eğitim sisteminden ayrılma riski) bu nedenle zorunlu okulda (ortaokul I) izlenen yol, cinsiyet, göçmenlik durumu, sosyal köken, bölge, şehir ve kırsalda yaşamak tarafından etkilenir. 
Çıraklığa geçişte devreye giren başka şeyler de var.  Küresel olarak, şirketlerin uygun hale getirdiği çıraklık kontenjanlarının sayısı, ekonomik duruma ve işgücü piyasasındaki mevcut beklentilere bağlıdır.  Dahası, bir çıraklık yeri bulmak büyük ölçüde şirketlerin işe alma kriterlerine veya gençlerin ellerinde olan bağlantılarına bağlıdır. Ya yeterince bağlantıları olmayan gençler ne olacak, ne yapacaklar? Bu durumun sorumlusu kim? 
Çıraklığın sona ermesi veya bir çıraklık sözleşmesinin feshi kavramı, eğitim kursu, mesleği veya şirket değişikliği durumlarında bile sözleşmenin feshedildiği her durumda kullanılır.  Yasal açıdan, işveren ve çırak bu sözleşmeyi üç aylık deneme süresi boyunca ve eğitim boyunca feshedebilir.  Bu fesih, karşılıklı rıza ile veya tek taraflı olarak haklı bir nedenle yapılabilir.  Fesih sonrasında gençler meslek okulu kurslarına üç ay devam edebilir. Buna ek olarak,  erkek ağırlıklı mesleklerde çıraklık yapmaya başlayan kız çocuklarının mesleğe başlaması oldukça güçtür ve istedikleri mesleği bulmakta zorlanan yabancı kökenlilerin ve kız çocuklarının sayısı giderek artmaktadır.
Gençlerin ifade ettiği mesleği terk etme nedenleri; esas olarak işyerindeki ilişkinin zorlukları, eğitim ve çalışma koşulları, çok erken yapılması gereken meslek seçimi ve mesleki gerçeklerle ilgili bilgi eksikliğidir.  Eğitmenler ise; yetersiz akademik sonuçları, motivasyon eksikliğini ve kötü bir meslek seçimini dile getiriyorlar. 
Sonuçları açısından, yargı şudur; fesih her zaman bir başarısızlık olarak görülmez, hatta bazen ilgili gençler için bir rahatlama anlamına gelir.  Bununla birlikte, sıklıkla sağlıkları üzerinde (fiziksel ve zihinsel) olumsuz bir etkiye sahiptir.  Dahası, gençlerin çoğu daha sonra eğitime dönseler bile, çıraklık yeri arayışı uzun sürebilir ve fesih, eğitim sisteminden ayrılma ve diplomasız kalma açısından önemli bir risk teşkil eder. 

Çıraklık bittikten sonra ne olacak? 

Bir öğrenme yolu her zaman istenen diplomayı almakla bitmez.  Gençlerin neredeyse % 8'i ilk denemede final sınavlarını geçemiyor. Final sınavındaki başarısızlıklar, esas olarak meslek okullarında öğretilen eğitimin teorik kısmıyla (teknik veya genel dallarda yetersiz not) bağlantılı olabilir.  Pratik kısma da bağlanabilirler.  Bu başarısızlıklar genellikle şirketteki eğitim koşullarıyla ilgilidir.  Bazen şirket aslında iyi bir eğitim çerçevesi sunmuyor (eğiticinin eğitmek için zamanı yok, altyapı / ekipman / tesisler modası geçmiş, şirket, çok uzmanlaşmış ve tüm mesleği keşfetmenize izin vermiyor, vb.).  Çıraklık döneminin sonunda, çırak bu nedenle mesleğin tüm temellerini görme fırsatı bulamaz.
Mezun olanlar için ilk iş bulmak her zaman kolay değildir.  Rekabetçi ve eleyici bir iş piyasasıyla karşı karşıyalar ve çıraklık yeri ararken yaşadıklarına benzer bir şey yaşıyorlar.  Ortalama olarak, ilk işe girmek iki ay sürer.  Bu süre zarfında bazıları staj yapar veya küçük ek(geçici) işler yapar, bazıları ise işsiz olarak kayıtlı olsun veya olmasın meslek okulunda eğitimi takip eder.  Bazıları bir durumdan diğerine gider, bazıları onları birleştirir.  
Son olarak, ilk iş bulduklarında, her zaman onların hayal ettikleri gibi değildir bu işler: bunlar genellikle sabit süreli sözleşmeler, yarı zamanlı veya kendi alanlarında olmayan işlerdir.  Bu, gençlerin gerçek iş yaşamıyla karşılaşmalarının, profesyonel entegrasyonunun oldukça tipik bir örneğidir.
Daha çok kâr üzerine kurulu sistem; gençlerin özlem ve taleplerine hiçbir zaman cevap veremez, bunu günlük yaşamımızda görüyor ve biliyoruz, bu yüzden daha sayamadığımız, sosyal-kültürel, ekonomik, politik, psikolojik, sportif, eğitimle ilgili vs. birçok sorunu ancak özlem ve taleplerimiz etrafında tüm gençlik kesimleri olarak örgütlenirsek çözebiliriz. Unutmamalıyız ki; birlik, örgütlenme ve dayanışma ağır çalışmayla ezilen, uygarlığımızın baskı altında tutulan, ayaklar altına alınan ücretli kölelerini güçlendirmenin tek kaynağıdır.
Öyleyse, çırak gençlik olarak özlem ve taleplerimizi; diğer kesimden işçi, işsiz ve öğrenci genç kardeşlerimizle bir arada, omuz omuza dile getirmek için 1 Mayıs uluslararası işçi sınıfının birlik, dayanışma ve mücadele gününde alanlarda olalım! 
                                  




 ÖNCEKİ YAZILAR
1   2   3   4   5