Nilgün Özdal
İsviçre Sendikalar Birliği’nin (SGB) 15. Feminist Kongresi, 21–22 Kasım tarihlerinde Bern’de toplandı. “Sağlıklı, ayrımcılıktan arınmış ve adil ücretli işyerleri” sloganıyla düzenlenen kongre, sendika temsilcilerini, feminist aktivistleri, kadın kolektiflerini ve uzmanları bir araya getirerek işyerlerinde kadınların karşı karşıya kaldığı güncel sorunları masaya yatırdı.
Açılış konuşmasını yapan Unia Başkanı ve SGB Başkan Yardımcısı Vania Alleva, eşitliğin ancak kararlı bir sendikal mücadeleyle mümkün olabileceğini vurguladı.
İşyerinde Cinsel Şiddet ve Taciz: “1,5 Milyon Kadın Etkileniyor”
Kongrenin ilk oturumunda danışman ve yazar Agota Lavoyer, işyerinde cinsel şiddetin kapsamına ilişkin çarpıcı veriler paylaştı. İsviçre’de yalnızca bir yıl içinde 1,5 milyon kadının işyerinde tacizin bir türüne maruz kaldığı belirtildi.
Lavoyer ve avukat Céline Moreau ile
yapılan panelde şu noktalar öne çıktı:
Şikâyet süreçlerinde ispat yükünün hafifletilmesi gerekiyor.
İşyerlerinde “sıfır tolerans” politikası uygulanmalı.
Okullarda cinsel taciz ve toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimleri güçlendirilmeli.
Mevcut yasalar mağdurları korumakta hâlâ yetersiz kalıyor.
Delegeler, sendikaların mağdurlara destek konusunda daha fazla sorumluluk alması ve bu alana ayrılan kaynakların artırılması gerektiğini karara bağladı.
Christiane Brunner’a Duygusal Anma
İsviçre’nin ilk kadın Federal Başkanı Ruth Dreifuss, bu yıl vefat eden sendikacı ve feminist lider Christiane Brunner için anma konuşması yaptı. Dreifuss, Brunner’ın yılmayan mücadelesinin hem işçi hareketi hem kadın hareketi için belirleyici olduğunu hatırlatarak şu mesajı verdi:
“Yenilgiler geri çekilmek için değil, daha güçlü bir mücadele için ders çıkarmak içindir.”
Kongrede düzenlenen beş atölye, beş kritik konuya odaklandı:
İşyerlerinde cinsel taciz ve kolektif tepkiler.Toplumsal cinsiyet perspektifinden iş sağlığı
Gelir eşitsizliği ve ücret ayrımcılığı.Dijital cinsiyet uçurumu ve algoritmik ayrımcılık / yapay zekâ.İşyerinde ayrımcılık – kadınların birbirini destekleme yolları.
Feminist Sendikal Çalışma ve 2027
Feminist Grevi
Feminist Komisyon eş-başkanları, son dönemde yürütülen çalışmaları değerlendirdi. Ayrıca 2023 Feminist Grevi’ne katılan saat ve gastronomi sektöründeki kadın işçilerin işyeri protestoları sonucunda elde ettikleri kazanımlar aktarıldı. Bu bölümde ise şu mesajlar öne çıktı:
Ücret eşitsizliği, ancak kadınların yoğun çalıştığı sektörlerin hak ettiği değeri görmesiyle giderilebilir.İşverenlere ücret ayrımcılığı için yaptırımların kararlılıkla uygulanması şart.
Kadınların evlerine güvenli dönüşü işverenlerin sorumluluğunda olmalı.İsviçre’de çocuk bakımı dünyanın en pahalıları arasında; bakım hizmeti kamu hizmeti olmalı.Düşük gelirli emekliler özellikle kadınlar için 13. emekli maaşının tek başına yeterli olmadığı vurgulandı.Dul maaşlarını düşürmeyi hedefleyen planlara karşı mücadele kararı alındı.
55+ yaş kadınların istihdamda kalmasını destekleyen politikalar geliştirilmesi istendi.
İltica eden yabancı kadınların iş koşulları için sendikaların daha aktif bir rol üstlenmesi talep edildi. Ücret Eşitliği ve Aile Politikaları Gündemin İlk Sırasında
İki günün sonunda delegelerin üzerinde uzlaştığı başlıca noktalar şöyle:
1. Ücret Eşitsizliğine Karşı Ortak Mücadele
Kadınların yoğun çalıştığı mesleklerde ücretlerin yükseltilmesi ve kantonlardaki asgari ücret girişimlerini zayıflatabilecek düzenlemelere karşı durulacağı açıklandı.
2. Aile Politikalarında Köklü Değişiklikler
Delegeler, çocuk bakımının devlet tarafından finanse edilen, erişilebilir bir kamu hizmetine dönüşmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca gerçek bir ebeveyn izni talep edildi.
Pazar günü çalışmayı yaygınlaştırabilecek yasa değişiklikleri ise çalışan sağlığını tehlikeye atacağı gerekçesiyle sert biçimde eleştirildi.
3. Hamilelik ve Annelik Döneminde Güçlü Koruma
Hamilelikte işten çıkarma yasağının genişletilmesi, çalışma yasağı döneminde ücretin devlet tarafından karşılanması ve işsizlik ödeneklerinin tükenmesi nedeniyle kadınların mağdur edilmemesi gerektiği belirtildi.
Yeni Hedef: 14 Haziran 2027 Feminist Grevi
Kongrenin sonunda delegeler, tüm bu sorunlara dikkat çekmek ve toplumsal cinsiyet eşitliği mücadelesini büyütmek için 2027 Feminist Grevi hazırlıklarının hemen başlaması gerektiğini duyurdu.
Ayrıca kamu hizmetlerinde greve çıkan çalışanlara ve Gazze ile Filistin’deki sivillere yönelik dayanışma kararları kabul edildi.
Sonuç:
SGB’nin 15. Feminist Kongresi, İsviçre’de gerçek eşitliğe ulaşmanın hâlâ uzak olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Ancak delegelerin kararlılığı, kadınların gücünü, örgütlülüğünü ve mücadele iradesini büyüterek sürdürdüğünü gösterdi.