Vatandaşlığa geçişte yeni yasa 2018’de yürürlüğe giriyor

4

İsviçre`de C kimliği dışında vatandaş olacaklar için son tarih 31.12.2017 olarak belirlendi. 17 Haziran`da biraraya gelen İsviçre Federal Meclisi yeni yasayı onaylamıştı. Buna göre 1 Ocak 2018`de yürürlüğe girecek olan yeni vatandaşlık yasası C kimliği dışında kimlik sahiplerinin vatandaş olmasını ortadan kaldırıyor. Yeni yasa ile birlikte C kimliği almak da zorlaştırılmaktadır.

Yeni yasaya göre sığınmacı olarak ülkeye gelenlerden geçici ikamet izni ile İsviçre’de kaldıkları süre ikamet süresinden sayılmayacak. Normal ikamet izni almalarından itibaren geçen süre ikamet süresi olarak kabul edilecek. 10 yıl geçici ikamet izniyle kalıp, 10 yıldan sonra normal ikamet izni alan bir sığınmacının geçmiş 10 yılı dikkate alınmayacak. Yeni yasaya göre vatandaş olmak isteyenler, İsviçre`de yaşadığı kanton dilini yazılı ve sözlü olarak iyi bildiğini ispatlamak zorunda. Yeni yasaya göre «hafifleştirilmiş vatandaşlık» uygulamasına son verilip, bütün yabancılar aynı uygulamaya tabi tutulacak.

İsviçre vatandaşlığı için bugüne kadar her kantonun hatta her belediyenin kendine özgü uygulamarı söz konusuydu. Yeni yasa bunu da ortadan kaldırıyor. İsviçre Federal Meclisi`nin almış olduğu yeni vatandaşlık kararı ile bütün kantonlar bu yasaları uygulayacak.

Neuchatel Kanrtonu`nda çalışmalar yürüten çok kültürlü uyum servisi” (Service de la cohésion multiculturelle)-COSM Aralık ayı bültenini bu konuya ayırmış. COSM yayımladığı broşürde Neuchatel Kantonu`nda yaşayan İsviçre vatandaşı olmaya hak kazanmış ama hala vatandaş olmamış yabancılara çağrı yapmaktadır

Yeni çıkacak yasanın zorluklarını açıkladığı aylık bültenlerinde bu konuya geniş yer veren servis, 1 Ocak 2018`de yürürlüğe girecek yasa öncesi vatandaşlığa başvurulmasının önemini anlatırken, siyasi partiler, sendikalar da bu konuda 2017`de vatandaş olmak isteyenlere yardımcı olacaklarını belirtmektedirler.

Neuchatel Kantonu vatandaşlık yasalarının diğer kantonlara göre daha esnek olduğu vurgulanan COSM Aralık ayı bülteninde, yeni yasa ile birlikte bu esnekliğin ortadan kalkacağına dikkat çekmektedir. Yeni yasanın bütün kantonlarada aynı şekilde uygulanacağını vurguluyan açıklamada, şimdiki yasa ve yeni yasa arasındaki farkı da bültende belirtmektedir.

«1 Ocak 2018 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek olan yeni Federal İsviçre vatandaşlık yasası bir çok açıdan yabancıların İsviçre vatandaşlığını alma koşullarını zorlaştırmaktadır» denilerek başlayan açıklama şu şekilde devam etmektedir.»Federal yasayı uygulamak zorunda olan kantonlar ve belediyeler de bu alandaki yerel uygulamalarını federal yasaya uygun hale getirmekle yükümlüdürler.

Bu açıdan Neuchatel Kantonunda da vatandaş olabilmek 2018 yılı başından itibaren şu anki koşullara göre çok daha zor olacaktır.

İlişikteki belgede yeni yasanın getirdiği değişiklikler mümkün olduğunca anlaşılabilir bir dille anlatılmaktadır. Akılda tutulması gereken en önemli değişiklikler şunlardır:

Yeni yasayla sadece C oturum izni olan yabancılar vatandaşlık başvurusu yapma hakkına sahip olacaklar. B, F, L gibi diğer oturum iznine sahip yabancılar, İsviçre’de oturum süreleri ne olursa olsun vatandaşlığa başvuramayacaklardır. Diğer yandan, C oturumunu alabilmek ve C oturumlu kalabilmek de çeşitli koşullara bağlı olarak çok daha zorlaşacaktır.

İkinci olarak vatandaşlık için zorunlu ikamet süresi 12 yıldan 10 yıla düşürülmektedir. Bir kolaylaşma olarak algılanabilecek bu değişiklik, oturum süresinin hesaplanmasında getirilen sınırlamalarla, özellikle Avrupa dışı ülkelerden gelen göçmenler için durumu daha zor hale getirmekte. İkamet süresinin hesap edilmesinde İsviçre’de F oturumu ile yaşanan sürenin sadece yarısı gözönüne alınırken, N oturumu ile geçen sürenin tamamı dikkate alınmayacaktır. Aynı şekilde, İsviçre’ de 8-18 yaşları arasında geçirilen her yıl çift saylırken (şu anda 10-20 yaşları arası çift sayılmakta) en az 6 yıl zorunlu ikamet süresi koşulu getirilmekte (şu anda böyle bir koşul yok)

Son olarak, aranılan uyum (integration) koşulları daha da zorlaştırılmaktadır. Adayların olması gereken dil bilme düzeyleri yazılı olarak A2, sözlü olarak B1 düzeyine yükseltilmekte (şu anda sadece sözlü olarak A2 düzeyi yeterli görülmekte) ve İsviçre üzerine tarihi, coğrafi, politik ve kültürel bilgi sahibi olma koşulu getirilerek bir açıdan bütün kantonlar bu alanda adayları sınava tabi tutmaya zorlanmaktadırlar. Bir diğer zorluk da aile reislerinin eş ve çocuklarının uyumundan sorumlu tutulmaları ve vatandaşlığa başvursun ya da vurmasın, aile fertlerinden birisinin uyum kaşullarını yerine getirmemesi durumunda aile reisinin başvurusu da reddedilebilecektir.

Service de la cohésion multiculturelle- COSM»

01.01.2018`de yürürlüğe girecek yeni yasaya göre vatandaş olma şartları:

-En az 10 yıl İsviçre’de otorum iznine sahip olmak

-C kimliği şartı

-Ülke dillerinden en az birini iyi bilmek

-Anayasa değerlerine saygı duymak

-Çalışmak ve sosyal yardım almamak

-İsviçre’de yaşam koşullarını bilmek

-İcra ve vergi borcu bulunmamak