Sevim Akyürek- Nidau’da Bir Şato

299

Biel’i tanıyanlar Nidau’da büyük bir şatonun var olduğunu bilirler. Zamanında bu şatonun egemenliği için savaşlar verildiğini, Ortaçağda Biel gölünün su seviyesinin iki metreyi aşmasından dolayı  yükseltilen duvarlarından dolayıda su kalesi olarak adlandırıldığını bilmeden yanından geçer gideriz.

Şato içerisine adımınızı attığınızda, geniş bir avluya adım atıyorsunuz. Girişte kapının kenarında Biel’in ünlü ozanı Robert Walser’in de zamanında bu şatoyu  gezmekten dolayı mutluluk duyduğunu belirten küçük bir plakat asılmış.  Avluda bir kuyu, bir çeşme ve Johann Rudolf’ Schneider’e ait heykel var. Karşınızda ki binada çok sayıda kapı sizi karşılıyor. Tam karşınızda duran kapı yaklaştığınızda otomatik olarak açılıyor ve şatoda bulunan müzeyi gezmeye başlıyoruz.

Şato ilk defa Neuchatel kontları tarafından 1140 yılında yapılmış. İlk yapımı tahtadan inşa  edilen şato hakkında en eski belge 30 Ağustos  1196 yılına ait. Ortaçağda gölün su seviyesinin yükselmesinden dolayı  şato taştan surlarla korumaya alınmış. Halk arasında bundan dolayı su kalesi olarak adlandırılmış. Belgelere göre Neucahatel Kontları 1375 yılına kadar gerek bölgede gerekse kale de varlıklarını  sürdürür. Daha sonra başlayan Gugler savaşları sırasında  şato Kyburg dükü  Basel Piskoposu’nun egemenliğine girer. 1388 yılında Bern ve Solothurn Sempacher savaşları sırasında kale tekrar el değiştirir. Bugün Biel hükümet yetkililerinin hizmet verdiği, içinde müzesi, büyük bir parkı olan ve yaz akşamları parkında  bir ay süreyle yazlık sineması ile halkın  hizmetine sunulmaktadır.

Giriş katı  müze olarak kullanılıyor. İnce taşlarla  süslenmiş özenli bir taban, ahşap ağırlıklı yüksek tavan ve uzun geniş mekanlı şato, müzenin rahatlıkla gezilmesini sağlıyor. Müze’de Vision Seeland, Johann Rudolf Schneider ve Die Juragewässerkorrektionen adlı üç sergi sanat ve tarih severlere gösterime sunuluyor. Ve müzeyi gezerken Biel hakkında bilmediğimiz tarihinide öğreniyoruz.  İsviçrede 16. yüzyılda ve 1940lı yıllarında su seviyesinin yükselmesi taşkınlıkların yaşanmasına yol açmış. Taşkınlıklar kanalların yapılması ile çözüm bulmuşlar.  Taşkınlıklar beraberinde maddi ve manevi zararlarlar hastalıklar yaşatmış. Çocukluğunda bu acıyı yaşamış olan doktor Johann Rudolf Schneider’i (1804-1880)  tanıyoruz. Ona özel bir oda hazırlanmış. İçtiği son purosu, Bern üniversitesinden aldığı  doktor diploması, doktor aletleri, eşine yazdığı mektup ve  kalemi sergileniyor. Biel’de açtığı eczane ile halka sağlık hizmeti vermiş. Su taşkınlığına karşı politik duruşu ile Büren kanalı çalışmalarına öncülük ederek su taşkınlıklarına engel olmuş. Zamanla suyun çekildiği topraklara  fasulye ve patates ekimi yapılarak ekonomiye ve işsizliğe karşı çözüm bulunmuş. Demek ki bugün nehir boyunca var olan bahçelerin geçmişi buralardan başlamış.

Bugün  şatonon tam karşısında Büyük Felaketin Kurtarıcıları Seeland Size Minnettar  yazısı altında ki mühendis R.La Nicca (1794-1883) ile birlikteki heykel, gelip geçeni selamlıyor. Biz Arkadaş okurları da artık O’nu tanıyarak geçeceğiz yanından.