Sevim Akyürek- Napolyon’dan 1815 Viyana Kongresi’ne kadar İsviçre’nin Yeniden Yapılanması

1

NMB; Neues Museum Biel kapılarını bu kez İsviçre’nin 1815 Viyana kongresine giden yolu; resmi belgelerle anlatıyor. Eserler Chàteau de Prangıns Nationalmuseum’dan alınmış. Sergi 10 Ocak 2016 tarihine kadar devam edecek.Müzedeki eserler sizi 200 yıl öncesine ait gerçek dokümanlar ile bir tarih yolculuğuna götürüyor.
Viyana Kongresi 1815; Fransız devrimi sonrası yıkılan monarşilerini, yayılmakta olan isyanları ve Napolyon savaşları sonrası bozulan sınırlarını yeniden eski haline getirmek amacı ile toplanılmıştı. Dönemin büyük devletleri Osmanlı İmparatorluğu dışındaki Rusya, Prusya, İngiltere,Almanya Avusturya önderliğinde Viyana’da görüşmek üzere gelmişlerdi.
Salona ilk girdiğinizde portre ve minyatür sanatçısı Jean-Baptiste İsabey tarafından tüm elçileri resmeden bir tablo sizi karşılıyor. Olayın tarihi değeri kadar, döneme ait kıyafetler ve mobilyalar da en ince noktasına kadar özenle çalışılmış. 1814 Aralık ayında başlayan kongre 1815 haziran ayında biter. Sürenin uzunluğu sırasında balo , tiyatro ve konserlerle geçen zaman halkı bezdirmiş ki ‘Kongre ilerlemiyor dans ediyorlar ‘ söylentisi yayılmış. Misafirleri ağırlama da tam tam 1500 hizmetçi görev almıştı. Sergide bu söylentiyi belgeleyen çok sayıda mektup, tablo, günlükler ve giyilen kıyafetlerin ihtişamı bunun kanıtı. Kongre devam ederken 18 şubat 1815 yılında Elba adasında sürgünde olan Napolyon Paris’e geri döner. Bu beklenmedik olay katılımcıları telaşlandırır.Bu durum kararların hızla sonuçlanmasında etkin rol oynar.

Fransızlar İsviçre’de
1798 yılında Fransız Devrimi orduları İsviçre’yi işgal ederek yeni bir anayasayı yapar. Bu anayasa ile ülkenin hükümeti merkezîleştiriliyor ve kantonlar ortadan kaldırılıyordu.Kurulan yeni devletin adı Helvetia Cumhuriyetidir. Fransa ile diğer ülkeler arasında savaş çıktıktan sonra İsviçre, Avusturya ve Rusya gibi başka kuvvetler tarafından da işgal edilmişti. İsviçreliler, merkezî hükümeti destekleyen “Cumhuriyetçiler” ve kantonların özerkliğinin tekrar verilmesini isteyen “Federalistler” arasında ikiye bölünmüştü. Napolyon Bonapart, her iki tarafın önde gelen politikacılarını 1803 yılında Paris’te bir araya getirdi. Bu toplantının sonucunda İsviçre’nin özerkliğini büyük oranda geri veren ve 19 kantondan oluşan bir Konfederasyonu kuran Aracılık Yasası çıktı. Bu tarihten sonra İsviçre politikasının en önemli konusu kantonların kendi kendini yönetme geleneği ile merkezî bir hükümet gerekliliği arasında geçecektir. 1815 yılında Viyana Kongresi ile İsviçre’nin bağımsızlığı ve tarafsızlığı tüm Avrupa güçleri tarafından tanınmıştır. Bu tarihte, Valais, Neuchâtel ve Cenevre kantonlarının federasyona katılmasıyla birlikte İsviçre tarihteki en son genişlemeyi gerçekleştirmiştir.
Napolyon’un Moskova’ya saldırısı bir maket şeklinde gösterilmiş. İsviçre’lilerin kıyafetleri aynı fransız askerlerinin modelidir. Kırmızı karekteristik ceket giymiş üç isviçreli askerin yağlı boya portresi bulunuyor. Bu savaşta cok az isviçreli asker vatanlarına geri dönebilmiş. Ölen askerler için; üstüste yığılarak konulan siyah tabutlar ile olay hatırlatılmış.

Viyana Kongresi’nde Kadın Modası
Toplam 300 delegenin katıldığı kongrede katılımcıların eşleride yanlarındaydı. Aylarca devam eden kongre sırasında kadınlar da kıyafetleri ile ilgi çekmekteydi.Çoğunlukla beyaz uzun elbise, altın işlemeli yelpaze ve beyaz fiyonklu ayakkabı dönemin modası olarak giyilmekteydi.Bir örnek elbise sergide yerini alıyor. Yazılan mektup ve günlük ve yağlı boya tablolarında misafirlerin zamanının çoğunu davetlerde, yemeklerde, bale konser ve tiyatrolarda geçirdiklerini belgelemektedir.

Viyana kongresi ve İsviçre2
Ve artık kırmızı şeritlerle çizilmiş İsviçre sınırlarını simgeleyen odalara adımlarımızı atıyoruz. 1798-1803 yılında Napolyon İsviçre’yi Fransız topraklarına kattı. Basel’da İsviçreye giren Fransız askerlerini geçişini gösteren bir tablo var. 1803-1813 yılları arasında 6 yeni kanton oluştu. Bu süre içerisinde ki savaşlarda yaklaşık 10 bin isviçreli öldü. Dönemin nufusu 2 milyon olunca bu oldukça büyük bir rakamdı. 1813-1815 yılları arasında İsviçre’de 100 bin fransız askeri vardı.
Viyana Kongre’sinde İsviçre 20 delege ile katıldı.Kongre’de İsviçre tarafsız kalmak ve bağımsız olmak istiyordu. Kongrede İsviçre adına alınan kararın, kırmızı mühürle katılımcıların imzasını gösteren belge var. Karardan sonra 22 kanton ve 40 bin kilometrelik ısvıcre topraklarını simgeleyen kanton isim ve bayraklar bir halıya dokunarak simgeleştirilmiş. Sergi de bu halı da sergilenmektedir.
Sergide İsviçre’de yayınlanan bir karikatür ilgi çekmektedir. Doğum ameliyatında ortaya çıkan küçük bir bebek ve sıkı sıkı sarmalanmış. Büyük devlet görevlilerin kucağında muzip bir şekilde gülmekte. Bu bebeğin adı İsviçre’dir.

Biel ve Viyana Kongresi
14 kasım 1815 yılında Biel delegasyonu Viyana’da fransız hakimiyetinden çıkarak kendi kantonunu kurmak amacıyle gitmişti. Önünde üç seçenek vardı.Georg Friedrich Heilmann Biel’in ayrı kanton olarak kurulması amacı ile gitti. Fransız kantonu olarak kalmak istemiyordu. Sonunda Biel’in ayrı bir kanton olarak kalması reddedilip Bern Kanton’una bağlanması kararlaştırıldı. Kongrenin çok yavaş ilerlemesi O’nu rahatsız etti. Babasına, eşine ve kızına yazdığı mektuplarda bu konularda bahseder. Bu mektuplardan birkaçı sergide yer almaktadır. Ve bugün Biel iki dil ile konuşulan şehir olarak ilgi görmektedir.
İsviçre’nin birçok üniversitesinden öğretim üyelerinin konu ile ilgili video anlatımları ile sergi zenginleştirilmiş. Ayrıca çeşitli tarihlerde iki dilde çok sayıda açık oturum ile sergi devam edecek.
Ve 200 yıl sonra bugün de Suriye’nin geleceği için Viyana’da büyük devletlerin öncülüğünde toplandı. Ülke zenginliklerinin paylaşımı ve sınır planları yapıldı.
Birçok basarılı sergileri açmış olan Neues Museum Biel NMB müdürü Pietro Scandola emekli oldu. Yerine Dr Bernadette Walter göreve başladı.