Sevim Akyürek- Käfigturm; 2009 ve 2016

4

9 Kasım-2016 – 17 Mar t 2017

2009 yılında Bern Käfigturm’da açılan bir sergi ülkede çok ilgi gördü. Yıllarca tabu olarak yasaklanan ‘Verdingkinder Reden’ ile verdingkinderlerin yaşadıkları anlatılıyordu. Aradan geçen yedi yıl içinde seslerini duyurdular. 2016 yılında açılan bu sergi ile tanıklar tekrar konuştu ve yaşamları kitaplaştırıldı.Sergideki fotoğraflar Peter Klaunzer/Keystone çalışmasıdır.
2008 yılında kendiside bir verdingkind olan Walter Zwahlen verdingkinderler tarafından kurulan netzwerk-verdingt derneği ilk çalışmalarını verdingkinder reden sergisi ile açtı. Ülke çapında binlerce kişi ve okullar ziyaret etti. Basında yankı buldu. Halen yaşamakta olan tanıklara ulaşıldı. Gençler bu karanlık tarihi yeni öğrendi ve lise bitirme tezlerine konu olarak seçtiler.

2009 yılında Käfigturm’un dar, dik ve yüksek merdivenlerini çıkarken bende derin acılar bırakan ‘verdinkinder reden ‘ sergisi ile tanışmıştım. Çıplak ayakları ve çuvaldan yapılan elbiseleri ile toplumda yerleri belirlenen yüzbinlerce isviçreli çocukların yaşamlarını ve hayatta kalan son tanıklarını bu sergi ile öğrendik. Çevrilen Verdingbub, Deckelbad, Heidi gibi filmler de bu çocukların yaşamlarını binlerce kişi izledi. Çıkan kitaplar, gazete haberleri ve konferanslarla seslerini duyurdular. Bu yedi yılın sonunda devlet resmi olarak özür diledi, tazminat ödemeye karar verdi. Ve bu çocukların kiralanmasında aracılık eden reformist kilise 2016 yılında resmi olarak 18. yüzyıldan 20.yüzyıla kadar geçen sürede yaşanılanlardan ve sorumluluğundan dolayı özür diledi. Katolık kilisesi daha önce özür dilemişti. İsviçre devleti 2013 yılında resmi olarak özür diledi ve 2016 eylül ayında parlamentoda aldığı kararla maddi tazminat ödeneceği resmen kabul edildi. Çocukluklarını yaşayamayan, çoğu psikolojik ve fiziki izler taşıyan ‘ verdingkinder’ler yıllarca sustukları tabuyu yıktılar. Yaşadıklarını anlattılar.

Zaten ‘Herkes biliyor herkes görüyordu, dağıtımı belediyeler yapıyordu, annem beni götürmek için gelen polisleri merdivenden aşağı iteledi,çalınan çocukluğum ömür boyu kalacak,onbir yaşında saçlarım beyazlaştı, ölmek istedim. ‘Bu o çocukların çığlık sesler idi.

Sergi konferans ve filmlerle 17 mart 2017 tarihine kadar devam edecek.11. ocak 2017 tarihinde 20. yüzyılda bu çocukların yaşamları tarihçi Loretta Seglias tarafından konferans verilecek.
23 0cak 2017 tarihinde saat 19 00 da, Bern kantonunda yaşamış olan verdingkınderleri tarihçi Marco Leuenberger,Christoph Neuhaus kiliseier başkanı ve Bern resmi arşıv sorumlusu Yvonne Pfäffli anlatacaklar.8 mart 2017 tarihinde Der verdingbub filmi saat 19.00 da başlayacak.

2016 yılında tekrar Käfigturm’ un merdivenlerini çıktığımda onların duvarlara asılan fotoğrafları ‘tabuları yıktık, biz kazandık ‘ dercesine sizi sergi alanına getiriyorlar. Ve dönemin tanıklığını tekrar sesleri ve görüntüleri ile duyuruyorlar.Onların acılarını türkçe duyurduğum için kendimi çok rahat hissettim.Bu bir insanlık borcuydu .Ayrıca trt’nin de gidip sergiyi çekmesi ve yetkililerle görüşmesi ve yayınlaması bir farklılık yarattı.