Paketten emeklilik yaşının yükseltilmesi çıktı!

a5

 

2 yılı aşkın bir süredir üzerinde çalışılan AHV-reform paketi, bakanlar kurulu tarafından parlamentoda açıklandı. Açıklanan reform paketinin hedefinde ise emekçiler var; kadınlar için emeklilik yaşı, erkeklerde olduğugibi 65’e yükseltilirken, dul ve yetim maaşlarında ise kesintiye gidilmesi planlanıyor.

Yaşlılık sigortası ve emekli sandığı üzerinden yürütülen tartışmalar ve senaryolar bitmek bilmiyor. Emeklilik sisteminin gelişmelere göre yeniden ayarlanması adı altında hazırlanan reform paketleri ile kazanılmış bir çok yok edilmek istenirken, çalışanlardan kesilerek oluşturulan fonların yeterli derecede kaynağa sahip olabilmesi iddiasıyla, yine çalışanların haklarından feragat etmesi isteniyor. Bunun için hazırlanan değişiklik taslağında ise, AHV kapsamında kadınlar için emeklilik yaşının yükseltilmesi, dul ve yetimlere ödenen maaşların düşürülmesi, emekli sandığına daha çok kaynak ayrılması gerekçesiyle katma değer vergisinin yükseltilmesi varken, Pensionskasse olarak adlandırılan emekli sandığından yapılan ödemelerin oranının da %6,8’den %6’ya çekilmesi planlanıyor. Yeni taslakta erken emeklilik için ön görülen yaş sınırı ise 62.

Geniş bir çevrede tartışılıyor

2004 yılında yapılan halk oylamasında 11. AHV revizyonunun ret edilmesinden sonra 2010 yılında önce parlamentoya ardından da halk oylamasına takılmış ve yasa olarak geçmemişti. Bakan Berset tarafından parlamentoda sunulan yeni değişiklik taslağı, hem siyasi parti çevrelerinde hem de işçi ve işveren örgütlerinde tepkiyle karşılandı. Herkes AHV ve emekli sandığının değişikliğe tabi tutulması konusunda hem fikirken, değişikliğin nasıl olacağı konusu ise, tam bir ayrışma noktası oluyor. SP, CVP ve Yeşiller değişiklikten yana tutum alacaklarının işaretini verirlerken, SVP ve FDP ise karşı noktada yer alıp, emeklilik sisteminin komple ‘revizyonu’ yerine daha küçük ‘revizyon’ paketlerinin almasını savunuyorlar.

İsviçre Sendikalar Birliği ise değişiklik tasarısını kısmi olarak eleştirdi. Yaşlılık sigortasının çalışanlardan yana, emeklilik maaşlarının yükseltilmesi başta olmak üzere değişikliğe tabi tutulması gerektiğini savunurken, ilgili bakanlığın AHV yasasının bir bütün olarak ele alınıp düzenlenmek istenmesini ise olumluluk olarak değerlendirip, kadınların emeklilik yaşının yükseltilmesini ve yıllık maaş ödeme oranının %6’ya düşürülmek istenmesini ise kabul edilemez ilan etti.

Patronlar: ‘emeklilik yaşı 67 olsun!’

Öte yandan işverenler ve SVP yapılmak istenen değişikliklerin işe yaramayacağını ileri sürerek, İsviçre iş piyasasının, daha ileri yaşlara kadar çalışmayı kaldırabileceğini ve dolayısıyla emeklilik yaşının 67’ye yükseltilebileceğini savundu.

~~~

Yaşlılık sigortası olarak ta bilinen AHV, çalışanların ve işverenlerin ödediği prim paylarının yanı sıra, kamu desteği, katma değer vergisi ve şans oyunlarından sağlanan vergi gelirleri üzerinden finanse ediliyor. 2013 yılı verilerine göre; 40 milyar 884 milyon Franklık AHV bütçesinin 29 milyar 539 milyonu prim ödemelerinden, 10 milyar 441 milyonu kamu desteği ödemelerinden, 2 milyar 626 milyonu ise katma değer vergisi ve şans oyunlarından elde edilen gelirlerden sağlanmış. Bu gelirin 39 milyar 607 milyonu emekli maaşı olarak geri dağıtılmış. Geçerli olan yaşlılık sigortasına göre, primleri düzenli ödenen çalışanlar, ödenen prim miktarına bağlı olarak aylık en az 1170 Frank, en fazla 2340 Frank emekli maaşı alabiliyorlar. Bu miktarlara evli çiftlerde sınırlama getiriliyor. Buna göre evli çiftlerin emekli maaşlarının toplamı, müsaade edilen maksimum maaş oranı(2340 Frank)’ın %150’sinden daha fazla olamıyor.

Emekli sandığı ödemeleri için tespit edilen Umwandlungssatz olarak adlandırılan emekli maaşı ödemesi üst sınır oranı, emekli sandıkları tarafından ödenen (Pensionskasse) maaşları belirliyor. Şu anda fonun zorunlu sayılan kısmı geçerli olan üst sınır oran %6,8. Örneğin; emekli sandığında 100 bin Frank birikimi olan bir çalışanın, buradan alacağı yıllık emekli maaşı buna göre 6800 Frank oluyor. Üst oran ne kadar aşağı çekilirse ödenen emekli maaşı da o kadar düşük oluyor.

Arkadaş