Kağıtsızlarda Haklarına Sahip Çıkabilir

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

İsviçre’de oturma izni olmadan yaşayan ve çalışanların çoğu kez hiç bir hakları olmadığı sanılır. Bu doğru değildir, en azından çalışan kağıtsızlar diğer çalışanlar gibi yasalarla belirlenen asgari haklara sahiptir. Ayrıca hastalık sigortası yapma gibi haklar onlar içinde geçerlidir. Çocuklarının temel eğitim yapmak için okula gitme gibi hakları da bunlar arasındadır. Bütün bunlara karşın kağıtsızların haklarını almak için pek çok güçlükle karşılaştıkları da bir gerçekliktir. Bunun için özellikle çalıştıkları işyerinde haklarını almak için sendikalar üye olmaları onlar için çok daha önemlidir. Unia Berner Oberland sekreteri Hilmi Gashi bunun nasıl yapılacağını kendisi ile yaptığımız bir söyleyişi de anlattı.

Kağıtsızların en büyük şikayeti ne oluyor?

Genel olarak işyerinde ki asgari ücreti alamadıklarını düşünüyorlar. Gerçekten de kağıtsızlar çok düşük ücretle çalışıyorlar. Daha da acısı, pek çok insan bundan dolayı kağıtsızları suçluyor, onlar ücret dampingi yapıyorlarmış. Burada kalma garantisi olmayan göçmenler bununla suçlanamaz. Asıl suçlu olanlar, yasların ve sözleşmelerin belirlediği asgari çalışma koşullarına uymayan, göçmenlerin bu durumundan yararlanan işverenlerdir.

Unia kağıtsızlara nasıl davranmakta?

İnşaatlarda çalışma şartlarını kontrol ediyoruz, kimlik kontrolü bizim işimiz değil. İşyerlerinin çalışma saatlerine uyup uymadıkları, ücretleri tam olarak ödeyip ödemedikleri asıl bizi ilgilendiren konular.

Unia sekreterleri kağıtsızlar konusunda özel olarak bilgilendiriliyor mu?

Hayır, buna ihtiyaç yok. Sendikanın kağıtsızlar konusunda bir duruşu var, bütün çalışanlar bunu biliyor. Bununla anlatılmak istediğimiz çok açık, sendika sekreterleri göçmen polisi rolünü oynayamaz, bizi ilgilendiren toplu iş sözleşmeleri ve bunlara uyulup uyulmadığı. Eğer bir hatalı durum varsa öncelikle işyerinin sorumlularını bu konuda uyarmak öncelikli görevimiz.

Unia kağıtsızlara nasıl yardım ediyor?

İş hayatını ilgilendiren her konuda onlara yardımcı oluyoruz, örneğin bir hastalık sonucu çalışamama durumunda hastalık parasının ödenmesi gibi. En son işyerinde kaza yapan bir kağıtsızın hastane masraflarını ve kaza parasının ödenmesini sağladık. Elbette kimliği olmaması durumu zorlaştırdı, işveren kaza sonrası çıkış verdiği için dava açmak zorunda kaldık. Sendika aracılığı ile açılan bu davada kaza yapan işsiz tüm haklarını aldı.

Ücret ödenmemesi durumunda ne yapıyorsunuz?

Elbette bu durumda yardımcı oluyoruz, özellikle sınırdışı edilen kağıtsılar için, çalışanın temsilcisi olarak dava açıyoruz.

Resmi kurumlarla olan sorunlarda yardımcı oluyor musunuz?

Bunu sendika olarak yapmamız mümkün değil, ancak Unia sendikası bu konuda kağıtsızlara yardım eden pek çok kurumu desteklemekte. Bu şekilde örneğin zor durumda olan kağıtsız göçmenlerin sorunlarına çözüm aranmakta.