Tekellere vergi kolaylığına ret, 3. Kuşak göçmenlere kolay vatandaşlık

20

İsviçre‘de 12 Şubat’ta yapılan halk oylamasında 3. Kuşaktan göçmen kökenlilerinİsviçre vatandaşlığına geçişte kolaylaştırılmış yasadan yararlanması kabul edilirken, tekellere vergi kolaylığı sağlayan yasa da ret edildi.

Konu İsviçre vatandaşlığına geçiş ya da göçmen hakları olduğunda, muhafazakâr ve sert bir tutuma sahip olan İsviçre’nin, 12 Şubat oylaması referans alınırsa tutumu mu değişiyor? Sorusu yerinde bir soruymuş gibi görünebilir. Nedeni ise bugüne kadar yapılan benzer halk oylamalarında ezici çoğunluğun ret edilen değişiklik ve inisiyatiflerden oluşuyor olması. Ancak bu defaki oylama içerik olarak ve kabul edilmesi için çağrıda bulunanlar da dahil olmak üzere diğerlerinden farkı var; yumuşatılmış içerik ve büyük partiler içerisinde SVP dışında ki tüm partilerin yasal değişikliğin kabul edilmesi için çağrıda bulunması bu farklılığın görünen yüzüydü. Yasa değişikliğinin kabul edilmesi yönünde sürdürülen propaganda, İsviçre kimliğine sahip olmayan İsviçreliler vurgusu öne çıkarılarak yapıldı ve bu geniş kabul gören bir propaganda oldu. Aslında kolaylaştırılmış olarak ifade edilen sürecin kendisi, bürokratik bir takım engellerin asgariye indirilmesinden ibaret. Yoksa vatandaşlık başvurusunda aranan temel kısıtların kendisinde bir değişiklik ya da yumuşama söz konusu değil. 12 yıl İsviçre’de, kantonlara göre değişmek üzere, 4 ila 8 yıl aynı kantonda ya da 2 ila 5 yıl aynı belediye sınırları içerisinde oturuyor olmak, sosyal yardım almama ya da almamış olma, trafik cezaları da dahil olmak üzere, adli sicilinde kayıt olmama, yapılacak vatandaşlık testini ve vatandaşlık komisyonunun mülakatını geçme gibi engeller mevcudiyetini koruyor. Bu genel engellere bakıldığında yapılan değişikliğin çapının küçük olduğu zaten anlaşılıyor. Şunu vurgulamak gerekir; hiç kimse oylamadan %60’lık bir sonuç çıkmasını beklemiyordu. Ancak bu oylamadan çıkan sonuç, küçükte olsa, konu vatandaşlık olduğunda duvara toslayan inisiyatiflerin, yeniden tartışılmak üzere zeminin eskisinden çok daha müsait bir duruma gelmesine olanak sağlayan bir rol oynadı. Bu sonucun önümüzdeki dönemde vatandaşlık yasasının bazı maddelerinin esnetilmesi yönünde başka inisiyatiflerin de kurulmasını gündeme getirebilir. Zaten İsviçre Sendikalar Birliği (SGB) 12 yıl şartının indirilmesi için yeni bir inisiyatifin oluşturulması için girişimlere başlayacağını ilan etmiş durumda.

Kolaylaştırılmış vatandaşlık yasasının kabul edilmesinin bir diğer önemli sonucu ise, SVP’nin sürdürdüğü ırkçı kampanyayla beraber yenilgi alması oldu. Bu yenilgiyle beraber SVP’nin içeriğinden bağımsız olmak üzere, hemen hemen her oylamada göçmenleri bir biçimde oylama konusuna iliştiren tutumunda bir takım yöntem farklılığına yöneleceği, tabanın nabzını buradan yeniden yakalamaya kalkışacağı söylenebilir. Bu girişimlerin etkili olup olmayacağı ise politik özgünlüklerle çevrelenmiş durumda.

İsviçre’de yaşayan 3. kuşak göçmenlerin vatandaş olmalarında kolaylık tanıyan yasa maddesi, vatandaşlık başvurusu sonrasında yaşanan bürokrasi trafiğinin ortadan kaldırılmasını ve masrafların düşürülmesini öngörüyor. Kolaylaştırılmış vatandaşlık yasası, yasadan yararlanarak başvuruda bulunanların işlemlerinin sorumluluğunu konfederasyona devrederek, kanton ve belediyelerin bürokratik takibini ortadan kaldırıyor.

Yürürlükteki yasaya göre kolaylaştırılmış vatandaşlık yasasından sadece, İsviçre vatandaşları ile evli olanlar faydalanabiliyor. 26 Kantondan 19’u vatandaşlığa geçişte kolaylık getiren yasaya evet oyu verirken, 7 çoğunluklu olarak hayır oyu kullandı. En çok evet oyu %75’in üzerinde Neuchatél ‘den geldi.Niedwalden, Obwalden, Schwyz, Uri, St.Gallen, Thurgau, Apazell Innerrhoden kantonları hayır diyen kantonlar oldular.

Tekellere vergi kolaylığı sağlayan reform paketi de oylama sonucunda ret edildi.%59’luk bir oranla ret edilen reform paketi sonrasında liberal sağ partiler, yılsonunda yeni bir reform paketini oylamaya sunulmak üzere hazırlayacaklarını ilan ettiler. Sonuç üzerinden burjuva liberal parti temsilcileri, tasarruf ve vergi artışları ile halkı üstü kapalı tehdit ederken, bütçe kısıtlamalarının hesabının kesileceği adresi de böylece belli etmiş oldular.