İsviçre de oy kulanırken
 dikkat edilecek hususlar

Ali Korkmaz /  Lozan










     
Türkiye'liler olarak oylarımızı kulanırken nelere dikkat etmeliyiz; gerek belediye seçimlerinde olsun, gerek kanton seçimlerinde, gerekse de İsviçre ulusal seçimlerinde ilk yaptığımız, hemen bir Türkiye kökenli tanıdığımız birinin oy pusulasında ki ismini çift yazarak tercih oyu kulanmak, farkında olmadan kominotarist bir tercih yapmak, bu da orta veya uzun vadede ortaya çıkacak çok sakıncalı bir tecihtir, illa da birilerinin adını duble yaparak tercih oy'u kulanmak istiyorsanız, yanı sıra bir isviçreli'yi veya başka ulustan birilerini de tercih ederek duble yapmak; en akıllıcasıdır. Aksi halde Türkiyelilerin ve Kürdistanlıların farklı bir şekilde ırkçılık ve miliyetçilik yaptıkları sonuç itibariyle ortaya çıkacaktır. Yerli halk ve diğer İsviçre‘de yaşayan azınlıklar, bu durumdan memnun olmayacaklardır. Bize dönem dönem yapılan ırkçılığı, biz de farklı bir şekilde yapmamalıyız, sizlere yapılmasını istemediğiniz bir durumu ;başkalarına yapmanız doğru olmayacaktır.  Aday olan kişi ve yakın arkadaşları göçmenlere tercih oy'u kulanmalarını talep ediyor, hattda  aday olanlar büyük sözler ve umutlar vererek, seçmenin güvenini geçici olarak da olsa alıyorlar, kardeşiniz de olsa bir listede sadece onu ve aynı ulustan birinin ismini duble yapmanız ;etik olmayacağı gibi orta ve uzun vade de o kominote'nin oy kulanmasını bilmediği ortaya çıkacaktır ve belli olacaktır! Önemli bir konu da, bazı listeler de tercih oyu kulandığınız zaman bir başkasını çizmek- silmek zorunluluğu vardır. Genel de seçmen kimi sileceği konusun da bir bilgi sahibi değildir, rast gelede silme ihtimali çok zayıf, yine aday olan kişinin istemlerine göre silecektir; bu durum da bireyci bir tercihtir. En doğrusu buranın gündemini takip edip diğer adayları da tanıyıp, ona göre tercih veya silme işlemi gerekiyorsa yapılmalıdır. Aksi taktirde liste de ismini silip çizeceğiniz kişi , belki de sizin temel sorunlarınız için çaba sarf eden biri olabilir ve siz bilmeden onu siliyorsunuz, sırf hemşerinizin kazanma şansını yükseltebilmek için; bu da akıllıca bir seçim değildir. Mutlaka tercih ettiğiniz adayın yanı sıra, sizin arzu ve taleplerinizi paylaşıp bu doğrultuda mücadele eden bir aday da vardır. Öyle ki, başka listelerden de adaylar tercih etiğiniz listeye eklenebilir ve ya kendiniz de bir liste yapabilkirsiniz. İyi bir isviçreli ve ya başka ulustan bir aday da göçmen; sorunlarınıza  çözüm bulmada faydalı olabilir. Farkında olmadan demokratik seçimlere gölge düşürmeyelim. Hatta partiler listelerindeki sıralamaları doğru ve isabetli yapmışlarsa ;en doğrusu size yakın olan bir partinin listesini alıp hiç değişiklikler yapmadan listeyi olduğu gibi zarfa koyup (compact) oy kulanmaktır. Çevrenizde tanıdığınız, bu güne kadar meclisler de bulunarak tecrübe edinmiş ve seçilmiş kişilerin tecrübelerinden yararlanabilirsiniz, onların önerileri'ni şayet kolektifse dikate alabilirsiniz. Kesinlikle oy pusulalarınızı, bir başkasına doldurtmayın, zarfınızı bir başkasına teslim etmeyin bu bir suç olduğu gibi ileride başınızı da ağrıtabilir, isviçre de oy kulanma bir görev ve zorunluluktur, ama oy kulanma sistemini anlamak biraz zordur, komplike olması çok kapsamlı oy kulanmadan kaynaklıdır ve tamamen demokratikdir, herkes, bu emekler sonucu oluşturulmuş sisteme zarar verilmemesi için çaba sarf etmelidir. Bu kiriterlere dikat etmediğimizde, bu kambur sürekli biz göçmen ve yabancı kökenlilerin sırtında olacaktır! İsviçre de bazı kantonlar da belediye seçimlerinde yabancılar oy kulanabiliyor, Neuchatel kantonun'da kanton düzeyinde de yabancılar oy kulanabiliyor, Vaud kantonunda, bir çok uğraşlar sonucu yabancıların belediye seçimlerinde oy kulanması anayasal hak olarak kabul edildi, ve 330 kadar belediyede ve köylerde; yabancılar Vaud kantonun da oy kulanabiliyorlar ''J'ai vie ici j'ai vote ici'' (burda yaşıyorum burda oy kulanıyorum) komitesi'nde bulunan sendikalar, sol parilerin yoğun çalışmaları sonucu 2003 yılın da ilk kez kanton anayasasın da kabul gördü, bu da Vaud kantonunun İsviçre Konfederasyonuna geçişinin 200. yılına denk düştü. 10 yıldan fazla isviçre’ de, 3 yıl , aynı kantonda 3 ay aynı belediyede, seçimden önce oturmu varsa ; Vaud kantonun'da göçmenler de  oy kulanabiliyorlar. Bu hakımızı en iyi bir şekilde kulanırsak, Neuchatel kantonu gibi başka kantonlarda da eyalet seçimlerinde yabancıların oy kulanabilmesi mümkün olabilecektir.   

İsviçre‘nin aylık haber ve yorum gazetesi


Fuat AKYÜREK
Bazı önemli gelişmeler 

Ergün ÖZALP
'Korku'yu korkutmak!

Yaşar ATAN
Biz donatacağız gökyüzünü

B.M.AY
Kaffe oder Tee? Beides!

Haydar SANCAR
Tekerrür ve devlet aygıtı

Müslime KARABATAK
La poète de l’espoir : 
Sennur Sezer

Saadet TÜRKMEN 
Travma sonuçlarıyla yaşamak

Ali KORKMAZ
Gelecek için yeni bir seferberlik

Metin ALAN
İsviçre'deki, AB dışı göçmenlerin
 akıbetleri belirsiz

Evrensel'e yurtdışından nasıl abone olurum?
Bağlantılar
arkadas@arkadas.ch