Halkların direniş şehri Kobanê,  dayanışmayla yeniden doğuyor

6

İsmail Şimşek/Serdar Karakuş

Ortadoğu`da İŞİD çetelerinin gerçekleştirdiği saldırılara karşı, halkların dayanışma ve direniş sembolü haline gelen Kobanê, yeniden inşa ediliyor. Hepimizin yakından bildiği Kobanê, 134 gün boyunca İŞİD çetelerine karşı savaşmış, halkın büyük direnişi sayesinde özgürlüğüne kavuşmuştu.

15 Eylül 2014 tarihinde başlayan yoğun saldırılara karşı, 134 günlük direnişten sonra Kobanê, 26 Ocak 2015 tarihinde çetelerden temizlenerek özgürlüğüne kavuşmuştu. Yaşanan büyük direniş sonrası, şehrin neredeyse tamamı yıkılmış, okullar, hastaneler yerle bir edilmiş, birçok kamu hizmeti verilmesi imkansızlaşmıştı. Savaşın bütün bir yıkımını en derinden hisseden halk, kendi çabaları ve ulusararası desteklerle Kobanê`yi yeniden inşa ediyor.

Bu amaçla Kobanê’yi Yeniden İnşa Komitesi öncülüğünde 2015 yılında Türkiye ve Avrupa`da konferanslar örgütlenmiş, direnişe yakışır bir dayanışma ruhu ile Kobanê`nin yeniden inşası için bazı kararlar alınmıştı. Avrupa`da oluşturulan yeniden inşa komiteleri aracılığıyla, Avrupa`nın birçok şehrinde ve üniversitelerinde paneller düzenlenmiş, bu panellerde Kobanê direnişi dünya halklarına anlatılırken, zaferle sonuçlanan direnişin bugün dayanışmayla ilerlemesinin önemi vurgulanmıştı. Bütün bu çalışmalar sonucunda bugüne kadar farklı kurumların insiyatifinde Kobanê`nin yeninden inşa edilmesi için projeler hazırlanmış, kimileri hayata geçerken, kimileri de henüz proje düzeyinde hayata geçmeyi beklemektedir..

Kobanê’yi Yeniden İnşa Komitesi`nin bir ayağı da İsviçre`de oluşturulmuştur. İsviçre Yeniden İnşa Komitesi Kobanê`ye 8 sınıflı, 200 öğrenci kapasiteli bir okul projesini hayata geçirmek için çalışmalarını hızlandırmıştır. Kobanê’yi Yeniden İnşa Komitesi İsviçre`de bir yıldır kendi insiyatifleri ile çalışmalar sürdürmektedir. Ocak 2017`de Kobane`de temeli atılacak okul için şu ana kadar 100 bin frank toplamış olan yeniden inşa komitesi, bu projeyi Mayıs 2017`de bitirip Kobanê yönetimine teslim etmeyi planlamaktadır. Bu projenin tamamlanması için 200 bin franka ihtiyaçları olduğunu söyleyen komite üyeleri, kampanyayı İsviçre genelinde sürdürmek ve ihtiyaçları olan 100 bin frankı toplayabilmek için herkese çağrı yapmaktadır. Şimdiye kadar Tessin, Basel, Bern `de çalışmalarını sürdüren komite, diğer kantonlarda da görüşmeler yaptıklarını, çalışmalara katılmak isteyen herkese kapılarının açık olduğunu, isteyen herkesin hem emek, hem fikir düzeyinde çalışmalarda yer alabileceğini dile getirmektedir.

Geçtiğimiz haftalarda Bern Kantonun`da bir araya gelen Kobanê’yi Yeniden İnşa Komitesi, Şubat ayında bir konser düzenleme kararı almıştır. Komite sözcüleri ile Kobanê’yi Yeniden İnşa sürecini, kampanyayı ve amaçlarını konuştuk..

- İsviçre Kobanê’yi Yeniden İnşa Komitesi`nden bahseder misiniz?

İsviçre Kobane`yi Yeniden İnşa komitesi olarak bir yıldan fazla bir zamandır çalışmalarımız devam etmektedir. Biz komite olarak çalışmalarımızı resmi düzeyde iki dernek üzerinden yürütmekteyiz. Bunlardan bir tanesi Tessin Kanton`nda, bir diğeri de Basel Kantonu`nda çalışmalar yapmaktadır. Tessin`daki derneğin birçok çalışanı İsviçrelilerden oluşmaktadır. Başkanlığını uluslararası insan hakları savunucusu Profesör Franco Cavalli yapmaktadır. Basel`de ise SKG(Schweizerisch-Kürdischen Gemeinschaft) aracılığıyla çalışmalar yürütülmektedir. Sadece bunlar değil tabiki. HDK Basel, Dem-Kürt, bireysel katılımcılar, çeşitli duyarlı guruplar da bu çalışmalarda yer almaktadır. Ayrıca bir de Almanya`da Kobanê ile dayanışma içerisinde olan bir insiyatif var. Yani bütün gurupların, kurumların ve kuruluşların ortak emeği, çalışması var. Dem-Kürt bir bütün olarak çalışmanın destekçisi her alanda. Kobanê’yi Yeniden İnşa Komitesi bütün bu saydığımız kurumlardan oluşmaktadır. Yani bu gurupların ortak çalışmasıyla, dayanışmasıyla yürüyen bir çalışma söz konusu.

- Komite neler yapmayı hedefliyor? Bize projelerinizden bahseder misiniz?

Elbette.. Avrupa`da yapılan konferansdan sonra belli yardımlar Kobanê`ye ulaşmıştı. Ama bunlar daha çok mayın toplama vs. diğer işlerde kullanılan yardımlar olmuştu. Konferans sonrası bunun dışında somut denecek ciddi bir dayanışma Avrupa`da yaratılamadı. Bu konuda malesef çok az destekler oluyor. Yani hayata geçen projeler yok denecek kadar az. Mesela bugüne kadar somut olarak hayata geçirilmiş bir sağlık merkezi dışında diğer pek çok alanda projeler beklemektedir. Avrupa`dan bugüne kadar irili ufaklı dayanışmalar oldu, ama elle tutulacak bir şey de ortaya konamadı. Kobanê kurtarılır kurtarılmaz yapılan bir sağlık merkezi dışında yapılan bir şey yok. Şu anda bu sağlık merkezi kadın doğum merkezi olarak faliyet sürdürmektedir. Bu projenin yanında bizlerde bir şeyler yapmak istedik. Biz daha çok Kobanê`dekilerin talebi üzerine eğitim alanında destek vereceğiz diye karar aldık. Bu konuda bir okul inşa etmeyi kabul ettik. Bu 200 öğrenci kapasiteli, yani 8 sınıfı kapsayan bir okul olacak. Bunun için Kobanê`deki muhatabımız Kobanê Eğitim Bakanlığı, onun dışında Kobanê yönetimi de direk muhatabımızdır. Yani İsviçre Kobanê’yi Yeniden İnşa Komitesi`nin birçok ayağı bulunmaktadır. Pratikte eğitim bakanlığı direk muhatabımızdır ama orada inşa çalışmaları yürüten bir mühendislik gurubumuz daha var, onlarlada iletişim içinde sürdürmekteyiz projemizi. Şimdilik durum bu.

- Çalışmalarınızı nasıl örgütlüyorsunuz? Kantonlarda nasıl yürütülüyor bu çalışmalar, biraz İsviçre ayağından bahsedelim projenizin..

Bu çalışma bütün bir komitenin ortak çalışmasıdır. Yani Kobanê, Almanya, İsviçre olarak bir bütünün parçalarıdır her biri. İsviçre`de çalışmalar daha çok kantonlarda insiyatiflerle yürüyor. Merkezi bir çalışma biçimimiz yok. Basel Kantonudaki arkadaşlarımız kendileri karar alıp hayata geçirmektedir. Tessin keza yine öyle. Bern`de aynı şekilde. Henüz bu kantonlar dışında şimdilik, şimdilik diyoruz ciddi bir çalışma başlatmış değiliz. Delemont`da her hafta arkadaşlarımız gönüllü bir şekilde stant açmakta, yemek, içecek satışı yapmaktadır. Fribourg`da görüşmelerimiz oldu. Henüz kampanya şeklinde genelleşmiş bir çalışmayı başlatmadık. Bu süreç aynı zamanda bu çalışmaların hızlandırılması süreci olarak ele alıyoruz.

Bern Kantonu`ndaki arkadaşlarımız teknik işleri yüklenmiş durumda. Yani mühendis ve mimar gurubumuz Bern`de. Bern`de iki mimar arkadaşımız var projeden sorumlu, direk faliyet yürüten. Aynı zamanda iki de mühendis arkadaşımız var, projenin planlanması ile ilgilenen. Diğer kantonlardaki arkadaşlar ise, daha çok bu işi tanıtma, destek sunma, destek oluşturma şeklinde faliyet yürütüyorlar. Basel`deki arkadaşlarımız SKG(Schweizerisch-Kürdischen Gemeinschaft) üzerinden faliyet yürütüyorlar. Tüm bu gurupların şu ana kadar ki faliyetlerini sonucu bütçemiz 100 bin frankı bulmuş durumda. Aynı zamanda proje için bizim yaptığımız hesaplamalara göre 200 bin franka ihtiacımız var ve kampanyasını daha yeni yeni başlatıyoruz. Yani kampanya başlamadan 100 bin franlık bir bütçe oluşturmuş durumdayız. Proje inşaatına Ocak 2017`de başlıyoruz İnşaat süreci 5 ayı bulur ve Mayıs gibi okulu bitirip teslim etmeyi düşünüyoruz. Yani o zaman kadar da diğer kısmı, yani maddi anlamada desteği de sağlamış oluruz. Kampanya başlamadan komite olarak bütün çalışan, faliyet yürüten arkadaşlarımızla, kurumlarla yarısını toplamış olduk. Faliyete başladığımız zaman inanıyoruz ki diğer kalan kısmını da bitireceğiz.

- Kampanyayı genel anlamda yeni başlatıyorsunuz. Bunun için neler planlıyorsunuz? Sesinizi nasıl duyurmayı hedefliyorsunuz ?

Daha çok her kanton kendi özgünlüğünde yapıyor kampanyasını. Genel bir şeyimiz yok. Gelen farklı düşünceleri değerlendiriyoruz. Her kanton kendi insiyatifiyle dayanışmayı yürüyütüyor. Mesela Bern`de Alevi derneğinde bir kahvaltı düzenledik. Ama onun dışında Şubat ayında 24 Şubat`ta bir konser organize etmeyi düşünüyorz Bern`de. Üniversitelerde paneller vermeyi düşünüyoruz. Bern`de yine yardımlaşma lotosu organize edilecek. Standlar açılacak, yemek ve içecekler satılacak. Örneğin Basel şu anda belediyelere başvurmaya başladı destek sağlamak amacıyla. Bunun dışında «bir tuğla da sen koy» adı altında bir kampanya başlatıyor. Bu genelleşebilir. Tessin`de hem konser, stand ve benzeri etkinlikler örgütlenecek. İsviçreli kurumlara yardım kuruluşlarına başvurular yapılarak yardım talep ediliyor. Almanya`daki derneğimiz de aynı şekilde buna benzer dayanışma faliyetleri sürdürüyorlar. Yani kısaca konserler, paneller, dayanışma yemekleri, etkinlikler, standlarla sesizimiz duyuruken, dayanışmayı da ilerletmiş olacağız.

- Peki burada şunu sormak istiyoruz, neden Kobanê? Bu konuda okuyucularımızı aydınlatır mısınız? Sizlerle neden çalışmaları gerekiyor, neden bu dayanışmayı desteklemeleri gerekiyor?

Kobanê`nin şöyle bir özelliği var. Ya da neden Rojava diye sormak lazım. Yani Suriye ve Ortadoğu`da, yaşanan savaş 5-6 senesini doldurmak üzere neredeyse, yani arap baharıyla gelişen bir süreç vardı. Fakat bu arap baharı çok demokratik bir zeminde ilerlemedi. İnsanların demokratik talepleri vardı ama bu konuda persfektif sunacak çok kurum ortaya çıkmadığı için, nihayet ortaya çıkan radikal islami guruplar birçok şeyi götürdü. En sonunda onlara mal oldu. İŞİD`in Suriye ve Irak`ta konumlanması oradan tüm Ortadoğu`da, hatta Avrupa`ya milyonlarca insanın göç eder konuma gelmesi, İŞİD`in saldırıları, yani bütün bunlardan sonra Ortadoğu`da halktan yana, yani umut vaad edecek bir gelişme olmadı. Sadece Rojava dışında. Rojava orada alternatif bir sitemi de temsil ediyor. Alternatif sistemden kastımız, insanların kendilerini yönetebildikleri, insanların demokratik bir zeminde biraraya geldikleri, birçok toplumun, kurum ve kuruluşun, siyasi görüşün, dini topluluğun birarada yaşadığı bir durumu temsil ediyor. Ve bu kurum, bu kuruluş İŞİD`e karşı en büyük mücadeleyi veren kurum, kuruluş oldu. Kobanê`nin tarihi bir özelliği var, oda şu, Ortadoğu`daki ortaya çıkan karanlık kabusa karşı gerçek bir direniş Kobanê`de verildi. Kobanê`de İŞİD ilk defa yenilgeye uğratıldı. Kobanê`de halkın direnciyle bu ortaya çıktı. Kadınıyla, çocuğuyla, genciyle insanlar özgürlüklerinden ödün vermediler, İŞİD`I yenilgiye uğrattılar. Bu zafer sadece Kobanê`nin zaferi değildir. Bu tüm dünyada aslında demokratik talebi olan, Ortadoğu`da demokratik bir çözümü isteyen tüm gurupların hanesine yazılacak bir zaferdir, bir kazanımdır. Fakat bu büyük bedeller sonucu gerçekleşti. Kobanê`de insanlar katledildi, şehirler büyük bir oranda tahrip oldu. Her şeye rağmen tüm insanlık adına kazanım elde ettiler ve ben şehrimi yeniden inşa etmek istiyorum diyorlar şimdi. Avrupa`ya gelmek istemiyorlar, insanlar yerini yurdunu bırakmak istemiyorlar, orada yaşamak istiyorlar. Ve destek talep ediyorlar. Bizler bu desteği bu süreçde sunamamamız ileriki süreçte farklı sorunların önünü açmamız anlamına geliyor. Yani yarın öbür gün diyelim ki, bugün İŞİD gider ama yarın başka bir örgüt gelir. Yeniden savaş ortaya çıkar, yeniden bir şey olabilir. Ama insanlar o zaman bu dayanışma gücünü göremezlerse, inançları da kırılır. Biz bu konuda bir dayanışma örgütlemek istiyoruz. Bir diğer boyuttu da insanı boyutudur meselenin. Yüzde 80 `İ yıkıldı. Ve bunun karşısında geçici çözümler değil, kalıcı bir çözümle gitmek istiyoruz biz oraya. Somut, elle tutulur projelerle Kobane`nin yeniden inşasına katkı sunmak, içerisinde yer almak istiyoruz. İnsanların hayatlarını devam ettirmesi gerekiyor. Bu anlamda Kobane önemli bir yerdir.. Avrupa`da malesef, Kobane savaşı sürerken büyük bir dayanışma ortaya çıktı. Ama yeniden inşa sürecinde geri bir durum var. Avrupa`da büyük bir potansiyel varken, destek sunacak insanlar varken, melesef bir kurum, kuruluş olmadığı için bunu yürütebilecek, birçok şeyde, verilen sözlerde havada kaldı. Özellikle konferansda verilen sözler havada kaldı. Kobane`de büyük bir hayal kırıklığı söz konusu. Biz bunu da değiştirmek istiyoruz. En azından bugün Kobane`de başlayan, yarın, öbür gün birçok noktada dayanışma gösterilecek bir noktada, hemen hazır devreye girecek bir kurumlaşma da yaratmak istiyoruz. Ve bu konuda bir başlangıç yapmak istiyoruz burada.

- İnsanlar sizlerle nasıl iletişim kurmalı. Bu konudaki çalışmalarınızı paylaşabilir misiniz?

Bütün bunların dışında, Komite olarak üç dilde çıkarttık projemizi. Ayrıca internet üzerinde birde site oluşturduk. «School For Kobané» ( http://www.schoolforkobane.ch/de/ ) buradan kontak bölümünden bir mesaj gönderebilirler. Bizimle iletişime geçmek isteyen arkadaşlarımızla, kurumlarla ortak çalışma zemininde buluşabiliriz. Fikir ve emek eksenli her türlü desteğe açık olduğumuz belirtmek isteriz.

Belki her yere şu an için ulaşamıyoruz ama, bir yerden başlamak zorundayız. Kobané bunun en iyi seçimidir. Avrupa`da bu olanaklar fazlasıyla var. Bu fikirle hareket ediyoruz. Biz size bir okul yaptık, bunu size hediye ediyoruz olarak değil de, bugün bir okul yaptık, ama ileriye dönük uzun vadeli bir kurumlaşma yaratmak istiyoruz. Bu proje bir seneye yakındır yürütülen bir proje, daha uzun soluklu olacak. Yani okul projesi sadece bir ilk adım. En azından bizim talebimiz, amacımız bu yönde. Yani bir proje ile bitirmek değil de, kalıcı bir şey ortaya çıkartmak. İnternet adreslerimizden isteyenler bize ulaşabilirler. Komitemizin içerisinde yer alan bütün arkadaşlar bu çalışmalardan sorumludur. Bu bir gurubun, bir şahsın projesi değildir. Bu konuda ben bir şeyleri değiştirmek istiyorum diyen, emek harcamak istiyorum diyen herkesin projesidir bu. Küçük büyük demeden, herkesin yapacak bir şeyleri vardır. Biz sadece bunun zeminini yaratıyoruz, yarın, öbür gün bazı insanlar gelebilir, çok daha farklı görüşlerimiz var, farklı projelerimiz var, beraber çalışabilir, beraber destekleyebiliriz bunları. Aynı zamanda burada da alternatif bir zemin yaratmak istiyoruz. Bu yüzden bizi kimse herhangi bir guruba bağlı görmesin. Bu oluşum bugün Kobane inşa örgütü olarak çalışıyor, ama yarın başka bir dayanışmanın merkezi olabilir. A gurubu, B gurubu diye bakılmasın. Böyle bir oluşum var, böyle bir insiyatif var, ben de bu oluşumun içerisinde yer alabilirim, ben de bunun içerisinde her türlü çalışmayı yüretebilirim, emek boyutunda yer alabilirim, fikir bazında yer alabilirim biçiminde yani statik bir şey. Herkese kapısı açık, herkesin emeği ile fikriyle yer alabileceği bir oluşum.