Birinci Dünya Savaşı’nın 100.Yılında İsviçre’ Müze Sergilerinde

indir

 

28 Temmuz 1914′de başlayıp 11 Kasım 1918 tarihinde biten 1. Dünya Savaşı sona erdiğinde, ardında yedi milyon sivil, on milyon asker ölmüş, sayısız yaralı ve milyonlarca aç, kayıp, sakat hasta insan bırakmıştır. 2014 yılında, Avrupa ve İsviçre’de savaşın 100. yılında yaşananlar, politik, sosyal ve insani boyutlarıtekrar hatırlatılarak etkinlikler yapılıyor.

Lenin Isvicrede evrensel basim yayin

İsviçre; savaşa katılmamış olsa da kendiiçsorunlarıyle uğraşmak zorunda kaldı. Yaşanılan ekonomik zorluklar, sınıf çatışmaları, İsviçre’de yapılıp satılan silahlar , hastalık ve açlıkla uğraşmıştır. 31 temmuz tarihinde devletin aldığı kararla, 250 000 asker ve 77 000 at ile kendi sınırlarını koruma altına almıştır. Erkeklerin sınır boylarına gitmesiyle ülkede kadın ve çocuk emeğı sömürüsü artmış, uzun iş saatleri , salgın hastalıklar ve açlık ile büyük sorunlar yaşamış. Ama aynı zaman da savaşa karşı tarafsız kalma politikası ile de çok sayıda politik göçmene de kapılarını açmıştır. akımına da Bunlardan biri de Lenin’dir. Bu ülkede üç yıl kalmış, politik yaşamına devam edebilmiştir.100 yıl önce savaş sırasındaki İsviçre; İsviçre müzelerinde açılan fotoğraf, video, belgeler, afişler, kartpostallar, sergiler, televizyonlarda da yapılan programlarla izleyiciler bilgilendirilmektedir.

Basel Tarih Müzesi; DIE SCHWEIZ UND DER GROSSE KRIEG adı altında 23 Ağustos 2014 tarihinden 15 şubat 2015 tarihine kadar sürecek olan bu sergi ile katılıyor. Basel sanayi ve sınır şehri oluşu nedeniyle savaşın en ağır etkilerini de yaşamaktaydı. Sergi fotoğraflar, filmler ve belgelerle zenginleştirilmiş. Landesmuseum Zürih ise 29 Ağustos 2014 ‚den 26 Ekim 2014 tarihler arası «Die Schweiz im Ersten Weltkrieg»sergisini açmıştır. Sergi savaşın İsviçre’de yol açtığı politik, ekonomik ve sosyal yönlerini anlatmaktadır. 1918 yılı kasım ayında İsviçre’de yükselen grev ve genel grevler başlamış ve ülkede hayatı felce uğratmıştır. 1918 yılının yaz aylarında 700 000 insan yardıma muhtaç durumda kalmıştı. Sergi film, fotoğraf, doküman ve gerçek objelerle sergi tarihi bir döneme ışık tutmaktadır.

der-erste-weltkrieg-eine-europaeische-katastrophe

Bir başka bakış açısı ise ‚ fransız genç tarihçi Yale Universitesi prof Bruno Cabanes’ın kitabı «Der Erste Weltkrieg, eine europäische Katastrophe» yayımlanan kitabı olmaktadır. Yazar avrupa halkının o dönemde ki günlük yaşamından kesitler sunmaktadır. Bruno Cabanes Almanya ve Avusturya- Macaristan sınırlarında 500 000 ve 750 000 arasında halkın açlıktan öldüğünü cezaevlerinde, akıl hastanelerinde, savaş esirlerin ölenlerin sayısının bilinmediğini çok sayıda çocuğun açlık ve soğuktan öldüğünü kitabında anlatmaktadır.

Rusya’yı terk etmek zorunda kalan Lenin, savaşın ilk üç yılı boyunca İsviçre’de yaşadı. “Tarafsız ülke” konumuyla, Lenin’in barınması, ülkesiyle haberleşmesi ve uluslararası işçi hareketiyle yakın bir ilişki sürdürmesi vb. bakımlardan lenin zurihavantajlar sağlayan bu ülke, Lenin’in çalışmaları için gereksindiği verileri temin bakımından da elverişli koşullara sahipti. Lenin Sosyalizm ve Savaş’ı (ve 1916 yılında da Emperyalizm’i) İsviçre’de iken yazdı. Aylık 24 frank ödediği, Zürih’deki Spielgasse 14 nolu evde yaşamıştır. Evrensel Basım Yayın Maurice Pianzola tarafından yazılan Lenin İsviçre’de ‚ kitabı da yayınlamıştır.

 Sevim AKYÜREK / Arkeolog