Bedeli işçiler ödüyor

7

Bir kısmı 2015 yılında ilan edilen toplu işten çıkarmalar 2016’nın ilk aylarında da hız kesmeden devam ediyor. Kimisi orta ölçekli olmak üzere en başta büyük tekeller, zarar ettikleri gerekçesiyle yüzlerce işçiyi kapı dışarı edeceklerini ilan ettiler.

2015 yılında 400’ün üzerinde firmanın topluca işçi çıkardıkları İsviçre’de bu sayı, 2014 yılında toplu halde işçi çıkaran firma sayısından %45 daha fazla. Ağırlıklı olarak Frank kuru krizini gerekçe gösteren firmaların, yüksek maliyet bahanesiyle, ‘tasarruf’ yükünü işçilerin omuzlarına yıkarak bedelini ödetiyorlar. 400 firmadan işten çıkarılan toplam işçi sayısı ise 13795. İşçilerin en çok işten atıldığı kanton ise Zürih. 4063 işçi, 2015 yılında toplu işten çıkarmaların hedefi olurken, Zürih kantonunu 1653 işçiyle Cenevre takip etti.

İşten atmalar 2016’da da hız kesmeden devam ediyor.

Zarar ettikleri, ya da esnek çalışma bahanesiyle her defasında işçilere yönelen, tekeller ve kapitalist işletmeler, emek yoğunluklu üretimlerde iş gücünün ucuz olduğu dış ülkelere üretimlerini kaydırırken, daha çok yönetim kademesini ve araştırma –geliştirme bölümlerini İsviçre’de tutmaya çalışıyorlar. Bu çerçevede 2016’nın ilk 3 ayı sonunda da tekeller ve büyük firmalar, işçileri topluca işten çıkarmaya devam edeceklerini ilan ettiler. Cenevreli lüks tüketim sektörü firması Richemont 2016 yılı içerisinde 350 işçiyi işten atacağını, Andwil SG’de bulunan paketleme firması Petroplast Vinora, 2016 yazına kadar üretim tesislerini kapatacağını en az 90 işçinin işten çıkarılacağını duyurdu. Firmanın Jona’da bulunan tesislerinde çalışan işlerden bir kısmının işten atılacağı, şimdiden konuşuluyor. Aralarında Zurich, Credit Suisse gibi finans sektörü tekellerinin, Sulzer, Bombardier, Schindler gibi endüstri firmalarının bulunduğu 22 işletme, şimdiden 2016 yılında işten atılmaları, imalat yerlerinin kapanışını duyurmuş durumdular. Büyük tekeller açısından işçilerin işlerini kaybettiği tek ülke İsviçre değil elbette. Tekellerin farklı ülkelerde bulunan üretim yerlerinde de işten atmalar devam ediyor. Fransız enerji tekeli Alstom’un enerji bölümünün Amerikan General Electirc tarafından Kasım ayında 9,7 milyar Euro’ya satın almasından sonra sadece Alstom’un Baden, Birr, Turgi Oberentfelden’de bulunan fabrikalarından 1300 kişinin işten atılacağını, dünya genelinde ise bu rakamın 6500 olacağını duyurdu. 120 Ülkede 65.000 işçi çalıştıran Alstom, çalışanlarının %10’nunu böylece işten atmış olacak.

Sosyal plan güvence sağlamıyor

İşlerini kaybeden işçilerin sosyal haklarını ya da tazminatlarını alabilmesi ise, oldukça zorlu bir süreç. İşten atılan işçilere tazminat ödenmesinin yasal bir zorunluluk ve hak olmaması ve sadece sendikalar ya da kanton uzlaşma birimleri ile sürdürülen pazarlıklarda uzlaşma sağlanabilirse, belli bir miktar ödenmesi ve daha çok patronların isteğine göre düzenlenmiş sosyal plan senaryoları işini kaybetmiş işçilerin işten atıldıktan sonra sahip olması gereken hakların da fiili olarak gasp edilmesi anlamına geliyor.